این مطلب آموزشی است و جای ارزیابی، تشخیص یا توصیهٔ فردی متخصص را نمیگیرد.
برای دوستتان، بعد از یک اشتباه، احتمالاً توضیحی متعادلتر پیدا میکنید تا برای خودتان. فاصلهگیری از خود تلاشی است برای دیدن موقعیت از زاویهای کمی دورتر. استفاده از نام خود یا سومشخص یکی از روشهای پیشنهادی آن است؛ نه فرمولی که با عوضکردن ضمیر، هر احساس دشواری را حل کند.
چه چیزی قرار است تغییر کند؟
وقتی درگیر هیجانیم، ممکن است تمام صحنه را از مرکز رنج ببینیم: «این اتفاق ثابت کرد که من ناتوانم.» زاویهٔ ناظر میتواند توجه را به زمینه و امکانهای پاسخ ببرد: «این فرد در موقعیت دشواری قرار گرفته؛ چه اطلاعاتی دارد و چه کاری از دستش برمیآید؟»
پژوهشهای فاصلهگیری روانشناختی، بهطور میانگین اثرهایی بر کاهش واکنش هیجانی یافتهاند، اما روشها یکسان نیستند. تغییر ضمیر فقط یکی از آنهاست و نباید تمام شواهد فاصلهگیری را به آن نسبت داد. اثر یک تمرین نیز برای همهٔ احساسها و افراد یکسان نخواهد بود.
یک موقعیت کمفشار را انتخاب کنید
برای تجربهای روزمره، مانند ناراحتی پس از یک بازخورد کاری، این سه پرسش را بنویسید:
- اگر از بیرون نگاه کنم، دقیقاً چه اتفاقی افتاده و کدام بخش برداشت من است؟
- فردی که در این موقعیت است چه احساسی دارد و چه چیزی برایش مهم است؟
- یک پاسخ منصفانه و قابل انجام برای او چیست؟
میتوانید از نام خود استفاده کنید، اما اجباری نیست. مهمتر از فرم جمله، این است که فاصلهای برای دیدن واقعیت بسازید، نه اینکه قاضی سختگیر تازهای بالای سر خود قرار دهید.
فاصلهگرفتن، بیحسشدن نیست
قرار نیست بگویید موضوع اهمیت ندارد یا احساس را از خودتان دور بیندازید. اگر بعد از تمرین فقط بیشتر خودتان را سرزنش میکنید، زاویه عوض شده ولی لحن همان مانده است. به توصیف رفتار و نیاز برگردید، بدون حکم کلی دربارهٔ ارزش شخصی.
این تمرین برای روبهروشدن خودسرانه با خاطرات آسیبزا یا پریشانی شدید طراحی نشده است. اگر احساس گسست، آشفتگی یا ناراحتی شدیدتر شد، ادامه ندهید و از متخصص کمک بگیرید. متن حاضر جای درمان یا ارزیابی فردی را نمیگیرد.
گاهی نتیجهٔ مفید فقط همین است که پیش از فرستادن یک پیام یا گرفتن تصمیم، فرصت کوتاهی برای پاسخ سنجیدهتر پیدا کنید. لازم نیست احساس کاملاً ناپدید شود تا آن مکث ارزش داشته باشد.
منابع علمی
- Reflect on emotional events from an observer's perspective: a meta-analysis of experimental studies. — Cognition & emotion
- Emotion Regulation by Psychological Distance and Level of Abstraction: Two Meta-Analyses. — Personality and social psychology review : an official journal of the Society for Personality and Social Psychology, Inc
- Regulating emotion through distancing: A taxonomy, neurocognitive model, and supporting meta-analysis. — Neuroscience and biobehavioral reviews